Kosten kraamzorg onverzekerd: wat betaal je zonder of met beperkte dekking?

Kraamzorg is voor de meeste mensen in Nederland een vanzelfsprekendheid die via de basisverzekering wordt vergoed. Maar niet iedereen heeft een volledige dekking, en sommige mensen vallen buiten de standaardsituatie. Wat zijn dan de werkelijke kosten, en welke opties heb je als je onverzekerd bent of een eigen bijdrage moet betalen?

Hoe zit kraamzorg normaal gesproken in de verzekering?

In Nederland is kraamzorg opgenomen in het basispakket van de zorgverzekering. Dat betekent dat elke verzekerde recht heeft op kraamzorg na een bevalling, zowel thuis als in een kraamhotel. De vergoeding geldt voor minimaal 24 uur en maximaal 80 uur kraamzorg verspreid over een periode van maximaal tien dagen na de geboorte.

De basisverzekering vergoedt kraamzorg, maar er geldt wel een eigen bijdrage. In 2024 bedraagt die eigen bijdrage circa 5,10 euro per uur. Het aantal uren dat een gezin daadwerkelijk krijgt, wordt bepaald door de kraamzorgorganisatie op basis van de situatie thuis, het aantal al aanwezige kinderen en de bevallingsomstandigheden. Gemiddeld ontvangen ouders tussen de 49 en 80 uur kraamzorg.

Wanneer ben je 'verzekerd' voor kraamzorg?

Je hebt recht op vergoeding via het basispakket als je:

In Nederland verzekerd bent via een erkende zorgverzekeraar
Aangemeld bent bij een gecontracteerde kraamzorgaanbieder
De bevalling plaatsvindt terwijl je verzekerd bent

Heb je je niet op tijd aangemeld bij een kraambureau, of ben je niet ingeschreven in de basisregistratie personen (BRP)? Dan kan de situatie ingewikkelder worden.

Wat zijn de kosten van kraamzorg als je onverzekerd bent?

Als je geen zorgverzekering hebt in Nederland, heb je geen recht op vergoeding vanuit het basispakket. Je betaalt dan volledig zelf voor de kraamzorg. De tarieven die kraamzorgorganisaties hanteren voor onverzekerde cliënten liggen aanzienlijk hoger dan de eigen bijdrage die verzekerde ouders betalen.

Het NZa (Nederlandse Zorgautoriteit) stelt maximumtarieven vast voor kraamzorg. Het maximumtarief per uur kraamzorg bedraagt in 2024 ongeveer 53,50 euro. In de praktijk rekenen bureaus veelal tussen de 40 en 53 euro per uur als iemand zelf betaalt zonder verzekeringsdekking.

Reken je dat door:

24 uur kraamzorg (minimum): circa 960 tot 1.280 euro
49 uur kraamzorg (gemiddeld): circa 1.960 tot 2.620 euro
80 uur kraamzorg (maximum): circa 3.200 tot 4.280 euro

Dit zijn aanzienlijke bedragen, zeker voor jonge gezinnen met een beperkt inkomen. Het loont dus om je situatie van tevoren goed te onderzoeken.

Wat als je onverzekerd bent maar wel een BSN hebt?

Als je in Nederland woont en geregistreerd staat maar om welke reden dan ook geen zorgverzekering hebt afgesloten, ben je wettelijk verplicht dit alsnog te doen. Nederland kent een verzekeringsplicht voor alle ingezetenen. Ben je een periode onverzekerd geweest? Dan kan de zorgverzekeraar een boete opleggen en alsnog premie met terugwerkende kracht heffen.

In de praktijk geldt: als je wettelijk verplicht bent je te verzekeren maar dit niet hebt gedaan, neem dan zo snel mogelijk contact op met een zorgverzekeraar of het CAK (Centraal Administratie Kantoor). Het CAK kan in sommige gevallen bemiddelen voor mensen die in de problemen zijn gekomen.

Beperkte verzekering: wat valt er buiten de dekking?

Een beperkte verzekering kan verschillende vormen aannemen. Denk aan:

Mensen met een hoog eigen risico dat nog niet is opgesoupeerd: kraamzorg valt buiten het eigen risico, dus dit speelt hier geen rol. Kraamzorg behoort tot de aanspraken die zijn uitgezonderd van het eigen risico.
Buitenlandse werknemers of expats zonder Nederlandse basisverzekering: zij zijn vaak gedekt via een internationale zorgverzekering, maar die dekt kraamzorg lang niet altijd volledig.
Mensen met uitsluitend een aanvullende verzekering: een aanvullende verzekering zonder basisverzekering bestaat in de praktijk niet als zelfstandig product in Nederland.
Studenten of reizigers met een reisverzekering als enige dekking: een reisverzekering dekt nooit planbare zorg zoals kraamzorg.

Expats en internationale werknemers

Expats die in Nederland werken maar verzekerd zijn via hun werkgever in het buitenland, hebben vaak geen recht op vergoeding via het Nederlandse basispakket. Zij zijn aangewezen op hun internationale polis. Die polissen vergoeden kraamzorg soms gedeeltelijk, tot een vastgesteld maximum in euro's, of helemaal niet.

Als expat is het verstandig je polis vóór de zwangerschap goed door te lezen. Staat er niets over kraamzorg in? Neem dan contact op met je verzekeraar en vraag expliciet naar de dekking voor postnatale thuiszorg en kraambegeleiding.

Zijn er financiële regelingen voor mensen die kraamzorg niet kunnen betalen?

Ja, er zijn een aantal opties voor mensen die de kosten van kraamzorg niet zelf kunnen dragen.

Zorgtoeslag en betalingsregelingen

Mensen met een laag inkomen komen mogelijk in aanmerking voor zorgtoeslag. Die zorgtoeslag is bedoeld om de zorgverzekeringspremie te compenseren. Dit is uiteraard alleen relevant als je wél een verzekering afsluit. Heb je recht op zorgtoeslag maar heb je dit nog niet aangevraagd? Doe dit dan via de Belastingdienst.

Sommige kraamzorgorganisaties bieden betalingsregelingen aan voor cliënten die de rekening niet in één keer kunnen voldoen. Dit is geen recht, maar een mogelijkheid die je kunt bespreken bij het aanmelden.

Bijzondere bijstand

Gemeenten kunnen via de bijzondere bijstand financiële ondersteuning bieden aan mensen die noodzakelijke zorgkosten niet zelf kunnen betalen. Kraamzorg kan onder bepaalde omstandigheden worden aangemerkt als noodzakelijke zorg. Neem contact op met de sociale dienst of het Wmo-loket van je gemeente om te vragen wat de mogelijkheden zijn in jouw situatie.

Stichting Babyspullen en sociaal fonds

Sommige kraamzorgorganisaties werken samen met sociale fondsen of stichtingen die gezinnen in financiële nood ondersteunen. Dit betreft vaak ook materialen zoals een wiegje of luiers, maar soms ook bijdragen in de kosten van kraamzorg zelf.

Wat als je wel verzekerd bent maar de kraamzorg niet beschikbaar is?

Er is in Nederland een tekort aan kraamverzorgsters. Dat betekent dat sommige bureaus niet altijd beschikbaar zijn, ook niet voor mensen die wél verzekerd zijn. In dat geval kun je terechtkomen bij een niet-gecontracteerde aanbieder. Dat heeft financiële gevolgen.

Een niet-gecontracteerde aanbieder mag meer in rekening brengen dan de zorgverzekeraar vergoedt. De verzekeraar vergoedt dan doorgaans 75 tot 80 procent van het gemiddeld gecontracteerd tarief. Het resterende deel betaal je zelf.

Zorg er altijd voor dat je bij aanmelding vraagt of de aanbieder een contract heeft met jouw verzekeraar. Zo voorkom je onverwachte kosten achteraf.

Praktische tips als je onverzekerd bent of twijfelt over je dekking

Controleer je verzekeringsstatus zo vroeg mogelijk in de zwangerschap. Wacht hier niet mee tot de bevalling nadert.
Neem contact op met je zorgverzekeraar als je twijfelt over wat er vergoed wordt. Vraag dit schriftelijk aan, zodat je bevestiging hebt.
Vraag bij het kraambureau naar de tarieven die zij hanteren voor particulier betalende cliënten.
Informeer bij de gemeente naar bijzondere bijstand als je de kosten niet kunt dragen.
Sluit een zorgverzekering af als je dat nog niet hebt gedaan, ook als je nu al zwanger bent. Dekking kan met terugwerkende kracht ingaan, afhankelijk van het moment van aanmelding.
Vraag naar betalingsregelingen als je de kosten wel wilt betalen maar niet in één keer kunt.

Veelgestelde vragen over kosten kraamzorg onverzekerd

Hoe duur is kraamzorg als ik geen zorgverzekering heb?

Als je geen zorgverzekering hebt, betaal je volledig zelf. De tarieven liggen tussen de 40 en 53,50 euro per uur. Bij een gemiddelde afname van 49 uur komt dat neer op ongeveer 2.000 tot 2.600 euro. Bij de maximale 80 uur kan de rekening oplopen tot meer dan 4.000 euro.

Valt kraamzorg onder het eigen risico?

Nee. Kraamzorg valt buiten het eigen risico. Dit betekent dat de kosten van kraamzorg nooit ten laste komen van jouw eigen risico, ongeacht hoeveel je dat jaar al hebt besteed. De eigen bijdrage van circa 5,10 euro per uur is een aparte bijdrage die losstaat van het eigen risico.

Wat als ik een internationale zorgverzekering heb als expat?

Dan hangt het volledig af van de voorwaarden van jouw polis. Internationale verzekeringen dekken kraamzorg lang niet altijd. Lees de polisvoorwaarden goed door of neem contact op met je verzekeraar vóór de bevalling. Als kraamzorg niet gedekt is, kun je informeren bij Nederlandse kraambureaus naar de particuliere tarieven.

Kan ik aanspraak maken op bijzondere bijstand voor kraamzorg?

Dat is mogelijk. Bijzondere bijstand wordt verstrekt door gemeenten aan mensen die noodzakelijke kosten niet zelf kunnen betalen. Kraamzorg kan onder bepaalde omstandigheden worden vergoed via dit kanaal. Neem contact op met de sociale dienst van jouw gemeente voor meer informatie over de voorwaarden in jouw situatie.

Wat als het kraambureau vol zit en ik bij een niet-gecontracteerde aanbieder terecht moet?

Dan vergoedt jouw zorgverzekeraar meestal 75 tot 80 procent van het gemiddeld gecontracteerde tarief. Het verschil betaal je zelf. Vraag altijd vooraf bij het kraambureau of zij gecontracteerd zijn bij jouw verzekeraar, zodat je weet waar je aan toe bent.

Is het verplicht om kraamzorg af te nemen?

Nee, kraamzorg is niet wettelijk verplicht. Je mag ervoor kiezen om geen kraamzorg af te nemen, maar dit wordt door verloskundigen en het RIVM sterk afgeraden. Kraamverzorgsters bewaken de gezondheid van moeder en kind in de eerste kwetsbare dagen na de geboorte. Het is dan ook aan te raden de kraamzorg wel te benutten, zeker als je verzekerd bent en de kosten beperkt zijn.