Kraamzorg vergoeding zorgverzekeraar: zo werkt het in Nederland

Je bent zwanger, gefeliciteerd! Naast de blijdschap komen al snel praktische vragen: wie zorgt er thuis voor jou en je baby na de bevalling, en wat betaalt de zorgverzekeraar eigenlijk? De vergoeding van kraamzorg is voor veel aanstaande ouders onduidelijk. Hieronder vind je een helder overzicht van alles wat je moet weten.

Wat is kraamzorg en waarom wordt het vergoed?

Kraamzorg omvat professionele zorg thuis in de dagen direct na de bevalling. Een kraamverzorgster helpt de moeder te herstellen, geeft instructies over borstvoeding, bewaakt de gezondheid van de baby en ondersteunt het gezin bij de eerste stap in het nieuwe leven.

In Nederland is kraamzorg opgenomen in het basispakket van de zorgverzekering. Dat betekent dat elke verzekerde recht heeft op een bepaald aantal uren kraamzorg, ongeacht welke basisverzekering je hebt afgesloten. De wettelijke basis hiervoor ligt in de Zorgverzekeringswet (Zvw). Het idee achter deze vergoeding is dat professionele begeleiding in de eerste dagen thuis bijdraagt aan de gezondheid van moeder en kind en onnodige ziekenhuisopnames voorkomt.

Hoeveel uren kraamzorg vergoedt de zorgverzekeraar?

Het aantal uren dat een zorgverzekeraar vergoedt is vastgelegd in het basispakket, maar de invulling hangt af van meerdere factoren.

Het wettelijk minimum en maximum

De Zorgverzekeringswet stelt dat kraamzorg bestaat uit minimaal 24 uur en maximaal 80 uur per bevalling, verspreid over maximaal acht dagen. In de praktijk bepaalt de kraamverzorgster of verloskundige het benodigde aantal uren op basis van de situatie thuis. Dit heet de kraamzorgindicatie.

De indicatie houdt rekening met zaken zoals:

Hoe de bevalling is verlopen (thuis, in een geboortecentrum of ziekenhuis)
Het aantal kinderen in het gezin
De gezondheid van de moeder en de baby
Beschikbaarheid van een partner of andere mantelzorg thuis

Een gezin met al meerdere kinderen en een partner die fulltime thuis is, krijgt doorgaans minder uren toegewezen dan een alleenstaande moeder die haar eerste kind heeft gekregen na een ziekenhuisbevalling.

Gemiddeld aantal uren in de praktijk

In Nederland wordt gemiddeld zo'n 49 uur kraamzorg verleend per bevalling. De meeste gezinnen hebben kraamzorg gedurende zes tot acht dagen, met ongeveer zes tot acht uur per dag.

Eigen bijdrage: wat betaal je zelf?

Hoewel kraamzorg uit het basispakket wordt vergoed, betaal je als ouder een eigen bijdrage per uur. Deze bijdrage is wettelijk vastgelegd en geldt voor iedereen, ongeacht je zorgverzekering.

Het bedrag van de eigen bijdrage

De eigen bijdrage voor kraamzorg bedraagt in 2024 circa 5,60 euro per uur. Het exacte bedrag wordt jaarlijks door de overheid aangepast en gepubliceerd in de regelgeving. Dit bedrag betaal je rechtstreeks aan het kraamzorgbureau of de zorgverzekeraar int het bij je in rekening.

Bij een gemiddeld verblijf van 49 uur kom je dus op een eigen bijdrage van ongeveer 275 euro. Dit is een vaste bijdrage; het eigen risico (dat in 2024 op 385 euro staat) is niet van toepassing op kraamzorg. Je hoeft je eigen risico dus niet eerst vol te maken voordat de vergoeding ingaat.

Geen eigen bijdrage bij bijzondere omstandigheden

Er zijn situaties waarin de eigen bijdrage wordt kwijtgescholden of verlaagd. Mensen met een laag inkomen kunnen via de gemeente of het CAK in aanmerking komen voor een verlaging. Vraag hiervoor informatie op bij jouw gemeente of zorgverzekeraar, want de regels kunnen per situatie verschillen.

Hoe vraag je kraamzorg aan via je zorgverzekeraar?

Je hoeft kraamzorg niet rechtstreeks aan te vragen bij je zorgverzekeraar. Het werkt anders dan bij veel andere zorgvergoedingen.

Stap 1: Meld je aan bij een kraamzorgbureau

De eerste stap is contact opnemen met een kraamzorgbureau. Dit doe je het liefst vroeg in de zwangerschap, bij voorkeur voor week 10. Kraamzorgbureaus hebben beperkte capaciteit en kunnen rond populaire maanden vol raken. Door vroeg aan te melden zeker je een plek.

Stap 2: Het kraamzorgbureau regelt de vergoeding

Het kraamzorgbureau heeft contracten afgesloten met zorgverzekeraars. Zij declareren de zorg direct bij jouw verzekeraar op basis van de verleende uren en de indicatie. Jij ontvangt achteraf een nota voor alleen de eigen bijdrage per uur.

Stap 3: Controleer of het bureau een contract heeft met jouw verzekeraar

Niet elk kraamzorgbureau heeft een contract met elke zorgverzekeraar. Gebruik je een bureau zonder contract (niet-gecontracteerde zorg), dan vergoedt je verzekeraar doorgaans slechts een percentage van het tarief, waardoor je zelf een groter deel betaalt. Controleer dit vooraf op de website van je zorgverzekeraar of bel de klantenservice.

Stap 4: De indicatie wordt gesteld na de bevalling

Na de geboorte stelt de verloskundige of de kraamverzorgster de definitieve indicatie vast. Op basis hiervan worden de exacte uren bepaald die vergoed worden.

Wat als het kraamzorgbureau geen plek heeft?

Helaas is het in drukke regio's soms moeilijk om tijdig een plek te bemachtigen. In dat geval zijn er opties.

Verloskundige of ziekenhuis inschakelen

Als je vroegtijdig meldt dat je geen kraamzorg kunt vinden, kan de verloskundige helpen bij het zoeken of alternatieve opvang regelen. Ziekenhuizen kunnen in sommige situaties de ontslagdatum uitstellen totdat er kraamzorg beschikbaar is.

Particuliere kraamzorg

Je kunt ook kiezen voor een particulier kraamzorgbureau dat niet via de basisverzekering werkt. De kosten liggen dan hoger, maar je hebt meer keuzevrijheid. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden een deel van de kosten van particuliere kraamzorg. Raadpleeg de polisvoorwaarden van jouw aanvullende pakket.

Aanvullende verzekering en extra kraamzorg

Het basispakket dekt de standaardsituatie. Wil je meer uren of extra ondersteuning, dan kan een aanvullende verzekering uitkomst bieden.

Wat vergoedt de aanvullende verzekering?

Sommige aanvullende pakketten bieden vergoeding voor:

Extra kraamzorguren boven de indicatie
Lactatiekundige ondersteuning bij borstvoedingsproblemen
Kraampakketten of babyuitrusting

De inhoud verschilt sterk per verzekeraar en per pakket. Loop de polisvoorwaarden na voor je bevalling, zodat je weet waar je recht op hebt. Het is niet mogelijk om een aanvullende verzekering af te sluiten nadat je zwanger bent voor de dekking van die zwangerschap; aanvullende verzekeringen hebben een wachttijd of sluiten zwangerschap uit als de polis na de conceptiedatum ingaat.

Vergelijk verzekeringen vooraf

Als je van plan bent zwanger te worden en twijfelt over je aanvullende verzekering, is het slim om dit jaarlijks te beoordelen tijdens de overstapperiode in november en december. Je kunt dan kiezen voor een pakket dat betere kraamzorgdekking biedt.

Veelgestelde vragen over kraamzorg vergoeding zorgverzekeraar

Geldt het eigen risico ook voor kraamzorg?

Nee. Kraamzorg valt buiten het eigen risico. Je betaalt alleen de wettelijke eigen bijdrage per uur, die in 2024 circa 5,60 euro bedraagt. Het eigen risico van 385 euro wordt niet aangesproken voor kraamzorg.

Moet ik zelf declareren bij mijn zorgverzekeraar?

In de meeste gevallen niet. Kraamzorgbureaus met een contract declareren direct bij de zorgverzekeraar. Jij betaalt uitsluitend de eigen bijdrage aan het bureau. Gebruik je een niet-gecontracteerd bureau, dan betaal je zelf de rekening en vraag je vervolgens een deel terug bij je verzekeraar via een restitutieverzoek.

Hoeveel dagen duurt kraamzorg gemiddeld?

Kraamzorg duurt gemiddeld zes tot acht dagen, afhankelijk van de indicatie. De maximale duur is acht dagen. Bij een meervoudige bevalling (zoals een tweeling) kan de indicatie hoger uitvallen.

Kan ik kiezen welk kraamzorgbureau ik gebruik?

Ja, je mag zelf een kraamzorgbureau kiezen. Let er wel op dat het bureau een contract heeft met jouw zorgverzekeraar om de maximale vergoeding te ontvangen. Op de website van je verzekeraar staat een overzicht van gecontracteerde bureaus.

Wat als ik in het ziekenhuis bevallen ben, heb ik dan nog recht op kraamzorg thuis?

Ja, ook na een ziekenhuisbevalling heb je recht op kraamzorg thuis. De indicatie wordt dan opgesteld op het moment dat je naar huis gaat. De zorg start zodra je thuiskomt en loopt door tot de indicatie is opgebruikt of de maximale periode van acht dagen is bereikt.

Wat gebeurt er als ik de kraamzorg afzeg of vroegtijdig stop?

Als je besluit de kraamzorg eerder te beëindigen, betaal je alleen de eigen bijdrage voor de uren die daadwerkelijk zijn geleverd. Je kunt in overleg met het bureau extra uren stopzetten. Houd er rekening mee dat het opnieuw aanvragen van uren na stopzetting niet altijd mogelijk is.